Diễn đàn Giáo Viên Tiểu học
_Sponsors_
>>>>> Home Sáng Kiến Kinh nghiệm Tiểu học Tiếng Việt Dạy truyện cổ tích ở trường tiểu học
Dạy truyện cổ tích ở trường tiểu học PDF. In Email
Viết bởi Administrator   
Thứ sáu, 15 Tháng 7 2011 10:55


1. Truyện cổ tích và tâm lí học sinh Tiểu học

Nói đến văn học dân gian cùng với những giá trị vĩnh hằng của nó không thể không nhắc đến truyện cổ tích. Đây là một thể loại tự sự dân gian, sử dụng phương thức hư cấu để lưu giữ những yếu tố thần kì và kiến tạo nên một thế giới lung linh, huyền ảo sắc màu, âm vang bao niềm thương cảm.

Học sinh Tiểu học được các nhà tâm lí học gọi bằng một cái tên khác đầy ý nghĩa: 'lứa tuổi cổ tích'. Ở lứa tuổi này, các em nhìn đời bằng đôi mắt trong veo và tin cậy, 'suy nghĩ bằng hình ảnh', sống với thế giới của cái Đẹp, của viễn tưởng và sáng tạo. Trẻ cũng rất ưa thích sự phiêu lưu để khám phá và ngạc nhiên trước những bí mật của cuộc sống...Tất cả những điều đó đã đưa các em đến gần với cổ tích, thả mình bay bổng cùng với các nhân vật của truyện để cho trí tưởng tượng trẻ thơ có cơ hội du ngoạn đến những xứ sở lạ kì. Chính vì thế mà V.A Xu khomlinxki-nhà giáo dục nổi tiếng người Nga đã cho rằng: 'Truyện cổ tích là môi trường nuôi dưỡng tâm hồn trẻ', 'là ngọn gió tươi mát thổi bùng ngọn lửa tư duy và ngôn ngữ của trẻ' .

Quả thực rất khó tìm thấy một thế giới tràn đầy cái Đẹp, lung linh những biểu tượng đượm màu sắc thần thoại như trong truyện cổ tích. Đến với cổ tích chính là cơ hội cho trẻ nuôi dưỡng, phát triển cảm xúc thẩm mĩ và phát huy trí tưởng tượng, . Như thế chính là trẻ đã được phát triển về mặt tâm hồn-một trong hai mục đích chính của giáo dục trẻ ở bậc Tiểu học.

2. Khảo sát chương trình dạy học cổ tích ở nhà trường Tiểu học

Nhận thức được thời thơ ấu là giai đoạn quan trọng nhất của đời người và cũng ý thức rõ vai trò của truyện cổ tích đối với học sinh Tiểu học, các nhà soạn sách đã quan tâm đưa truyện cổ tích vào nội dung giảng dạy ở nhà trường Tiểu học. Gần hai mươi truyện trong năm năm học của cấp học này-đó quả là con số biết nói. Xét trong tương quan với văn học hiện đại thì tôi cho rằng con số đó tương đối hợp lí. Mười tám câu chuyện cổ là mười tám góc nhìn cuộc đời với những thanh âm trong trẻo về phẩm chất và tình người. Với những rung động chân thành từ chính trái tim, trẻ đã hình thành những biểu tượng đầu tiên về chính nghĩa lẫn mặt trái của nhân cách. Mặt khác, các nhà soạn sách cũng đã quan tâm đáng kể đến mảng truyện cổ tích nước ngoài. Việc phân bố số lượng truyện cổ tích từ lớp 1 đến lớp 4 theo hướng giảm dần ở những lớp học lớn hơn là chủ trương đúng đắn, phản ánh sự thay đổi, phát triển tâm lí của trẻ. Tuy nhiên, để cho truyện cổ tích hoàn toàn vắng bóng ở chương trình đào tạo lớp 5, xét thấy đó là điều chưa hợp lí. Bởi thực ra cho đến lúc này và cả ở những bậc học cao hơn nữa thì học sinh chưa thể thoát khỏi ước muốn được khơi nguồn cảm xúc, trí tuệ, trí tưởng tượng từ những câu chuyện cổ thần kì.

Trong chương trình giáo dục bậc Tiểu học thì việc dạy học truyện cổ tích chủ yếu do phân môn Tập đọc và Kể chuyện đảm nhiệm. Cùng với sự thay đổi chương trình sách giáo khoa theo quan điểm tích hợp với nguyên tắc đồng tâm thì Tập đọc và Kể chuyện đã gắn kết chặt chẽ với nhau. Các văn bản sử dụng trong tiết Kể chuyện là những văn bản đã được luyện đọc và tìm hiểu khá kĩ ở tiết Tập đọc. Chính từ những thuận lợi này mà đòi hỏi giáo viên phải điều chỉnh phương pháp dạy học cổ tích cho phù hợp với từng phân môn, tránh sự trùng lặp về nội dung giảng dạy. Làm được điều đó là cả một nghệ thuật của nhà sư phạm.

3. Nâng cao chất lượng dạy học truyện cổ tích ở nhà trường Tiểu học

Nâng cao chất lượng dạy học truyện cổ tích ở nhà trường Tiểu học, xét thấy đó là một mắt xích quan trọng trong dây chuyền đào tạo học sinh Tiểu học. Mặc dù nó chỉ có giá trị đối với một số tiết học nằm chủ yếu ở hai phân môn Tập đọc và Kể chuyện nhưng xét thấy đó là điều cần thiết. Để làm tốt việc này không thể không tiếp thu tinh thần chung của giáo dục hiện nay. Ở đây, tôi xin đưa ra một số đề xuất riêng cho việc dạy học truyện cổ tích ở bậc tiểu học.

Trong những tiết dạy truyện cổ tích, trước hết người giáo viên phải biết tạo tâm thế tiếp nhận đối với trẻ. Một câu chuyện cổ tích với bầu không khí huyền thoại không thể bắt đầu bằng sự nặng nề của lớp học. Và giọng đọc, giọng kể của giáo viên cũng là cầu nối quan trọng ban đầu gợi cho trẻ hứng thú lắng nghe câu chuyện. Với trẻ, giọng điệu của giáo viên là một trong những phương tiện hữu hiệu giúp các em nhận thức thế giới. Và trong tiến trình giờ dạy, giáo viên cũng nên 'mềm hóa' các lệnh để học sinh xóa bỏ sự căng thẳng, tự tin và hào hứng tham gia các hoạt động học tập.

Bên cạnh đó, sử dụng kênh hình trong các tiết dạy truyện cổ tích là điều rất cần thiết. Những hình vẽ cụ thể, đẹp mắt, nhiều màu sắc sẽ tạo cho trẻ niềm say mê khám phá. Mặt khác, đó cũng là con đường giúp trẻ tiếp xúc một cách cụ thể, trực quan, sinh động những hình tượng nghệ thuật. Từ đây các em sẽ xích lại gần hơn với các nhân vật trong thế giới truyện cổ bí ẩn.

Tuy nhiên, kênh hình này không chỉ diễn ra đơn phương một chiều theo cách hoặc là giáo viên, hoặc học sinh kể chuyện theo các bức tranh liên hoàn, sắp xếp lại vị trí các bức tranh cho đúng với trình tự câu chuyện.Dạy học truyện cổ tích không chỉ là việc giúp trẻ nhận thức giá trị nội dung tư tưởng của truyện mà còn giúp các em biết cách sáng tạo truyện cổ tích theo qui luật của cái Đẹp. Vì thế, giáo viên cần tổ chức những hoạt động cho trẻ tham gia sáng tạo lại chuyện cổ tích. Có thể để cho trẻ vẽ lại theo trí tưởng tượng, theo cách hình dung trẻ thơ của mình về các nhân vật cổ tích. Điều này chắc chắn sẽ được các em nhiệt tình đón nhận. Với cách này, trẻ đã bộc lộ được cái nhìn, quan điểm, sự đánh giá của chính mình về nhân cách, tâm hồn của các nhân vật. Hơn nữa tiết học cũng sẽ nhờ đó mà sinh động hơn nhiều.

Một hình thức khác để trẻ sáng tạo chuyện cổ tích là để cho trẻ sáng tác những cái kết khác cho truyện. Mỗi học sinh tùy theo mức độ nhận thức và tâm lí của mình sẽ cống hiến cho ta những câu chuyện hứa hẹn nhiều bất ngờ thú vị. Trách nhiệm của giáo viên là phải biết lựa chọn những sáng tạo thích hợp với nội dung tư tưởng của truyện.

Ngoài ra, để nâng cao chất lượng những tiết học trên lớp thì giáo viên cần đa dạng hóa hoạt động học tập với các hình thức dạy học sinh động, vui nhộn như: đố vui về các nhân vật cổ tích, thi kể chuyện tiếp nối, kể chuyện theo tranh, trò chơi sắm vai, trò chơi phỏng vấn... Để các trò chơi học tập hấp dẫn hơn và khơi gợi trí tưởng tượng của trẻ hơn thì giáo viên nên lấy tên các dụng cụ, các nhân vật, các phát ngôn quen thuộc trong truyện cổ tích ... đặt tên cho trò chơi. Ví dụ như: trò chơi chiếc túi mầu nhiệm (túi ba gang), trò chơi Vừng ơi, mở cửa ra, trò chơi Đi tìm công chúa...

Giáo viên cũng nên tổ chức các buổi ngoại khóa về truyện cổ tích để tạo sân chơi trí tuệ cho trẻ với các sinh hoạt như: cho trẻ xem băng hình về các kịch bản phim truyện cổ tích, thi hóa trang nhân vật cổ tích nhanh... Đây là hoạt động phù hợp với tâm lí thích hoạt động, thích vui chơi, thư giãn và thích thể hiện của các em.

Làm được những điều này, thiết nghĩ chúng ta sẽ góp phần cải thiện chất lượng dạy học truyện cổ tích nói riêng và chất lượng dạy học phân môn Tiếng Việt ở nhà trường Tiểu học nói chung.



Địa chỉ email này đã được bảo vệ từ spam bots, bạn cần kích hoạt Javascript để xem nó. _______




  ________



Home || Materials || Flash Cards || Songs For Kids|| Free Games || Gogo's Adventures with English || Teaching English For Childern|| ESL/EFL Kids Course ||

Designed by Tieng Anh cho tre em| Day tieng Anh o Tieu hoc.  Moodle Themes web hostingValid XHTML and CSS.